КШ · Тантралока · Поиск по сайту
Atha śrītantrāloke saptatriṁśamāhnikam|
37.1 Uktanītyaiva sarvatra vyavahāre pravartite|
Prasiddhāvupajīvyāyāmavaśyagrāhya āgamaḥ||37.1||
37.2 Yathā laukikadṛṣṭyānyaphalabhāktatprasiddhitaḥ|
Samyagvyavaharaṁstadvacchivabhāktatprasiddhitaḥ||37.2||
37.3 Tadavaśyagrahītavye śāstre svāṁśopadeśini|
Manākphale'bhyupādeyatamaṁ tadviparītakam||37.3||
37.4 [Yathā khageśvarībhāvaniḥśaṅkatvādviṣaṁ vrajet|
Kṣayaṁ karmasthitistadvadaśaṅkādbhairavatvataḥ||37.4||
37.5 Yadārṣe pātahetūktaṁ tadasminvāmaśāsane|
Āśusiddhyai yataḥ sarvamārṣaṁ māyodarasthitam||37.5||]
37.6 Tacca yatsarvasarvajñadṛṣṭaṁ taccāpi kiṁ bhavet|
Yadaśeṣopadeśena sūyate'nuttaraṁ phalam||37.6||
37.7 Yathādharādharaproktavastutattvānuvādataḥ|
Uttaraṁ kathitaṁ saṁvitsiddhaṁ taddhi tathā bhavet||37.7||
37.8 Yaduktādhikasaṁvittisiddhavastunirūpaṇāt|
Apūrṇasarvavitproktirjñāyate'dharaśāsane||37.8||
37.9 Ūrdhvaśāsanavastvaṁśe dṛṣṭvāpi ca samujjhite|
Adhaḥśāstreṣu māyātvaṁ lakṣyate sargarakṣaṇāt||37.9||
37.10 Śrīmadānandaśāstrādau proktaṁ ca parameśinā|
Ṛṣivākyaṁ bahukleśamadhruvālpaphalaṁ mitam||37.10||
37.11 Naiva pramāṇayedvidvānśaivamevāgamaṁ śrayet|
Yadārṣe pātahetūktaṁ tadasminvāmaśāsane||37.11||
37.12 Āśusiddhyai yataḥ sarvamārṣaṁ māyodarasthitam|
Yathā khageśvarībhāvaniḥśaṅkatvādviṣaṁ vrajet||37.12||
37.13 Kṣayaṁ karmasthitistadvadaśaṅkādbhairavatvataḥ|
Ajñatvānupadeṣṭṛtvasandaṣṭe'dharaśāsane||37.13||
37.14 Etadviparyayādgrāhyamavaśyaṁ śivaśāsanam|
Dvāvāptau tatra ca śrīmacchrīkaṇṭhalakuleśvarau||37.14||
37.15 Dvipravāhamidaṁ śāstraṁ samyaṅniḥśreyasapradam|
Prācyasya tu yathābhīṣṭabhogadatvamapi sthitam||37.15||
37.16 Tacca pañcavidhaṁ proktaṁ śaktivaicitryacitritam|
Pañcasrota iti proktaṁ śrīmacchrīkaṇṭhaśāsanam||37.16||
37.17 Daśāṣṭādaśadhā srotaḥpañcakaṁ yattato'pyalam|
Utkṛṣṭaṁ bhairavābhikhyaṁ catuḥṣaṣṭivibheditam||37.17||
37.18 Śrīmadānandaśāstrādau proktaṁ bhagavatā kila|
Samūhaḥ pīṭhametacca dvidhā dakṣiṇavāmataḥ||37.18||
37.19 Mantro vidyeti tasmācca mudrāmaṇḍalagaṁ dvayam|
Mananatrāṇadaṁ yattu mantrākhyaṁ tatra vidyayā||37.19||
37.20 Upodbalanamāpyāyaḥ sā hi vedyārthabhāsinī|
Mantrapratikṛtirmudrā tadāpyāyanakārakam||37.20||
37.21 Maṇḍalaṁ sāramuktaṁ hi maṇḍaśrutyā śivāhvayam|
Evamanyonyasambhedavṛtti pīṭhacatuṣṭayam||37.21||
37.22 Yatastasmādbhavetsarvaṁ pīṭhe pīṭhe'pi vastutaḥ|
Pradhānatvāttasya tasya vastuno bhinnatā punaḥ||37.22||
37.23 Kathitā sādhakendrāṇāṁ tattadvastuprasiddhaye|
Pratyekaṁ taccaturdhaivaṁ maṇḍalaṁ mudrikā tathā||37.23||
37.24 Mantro vidyeti ca pīṭhamutkṛṣṭaṁ cottarottam|
Vidyāpīṭhapradhānaṁ ca siddhayogīśvarīmatam||37.24||
37.25 Tasyāpi paramaṁ sāraṁ mālinīvijayottaram|
Uktaṁ śrīratnamālāyāmetacca parameśinā||37.25||
37.26 Aśeṣatantrasāraṁ tu vāmadakṣiṇamāśritam|
Ekatra militaṁ kaulaṁ śrīṣaḍardhakaśāsane||37.26||
37.27 Siddhānte karma bahulaṁ malamāyādirūṣitam|
Dakṣiṇaṁ raudrakarmāḍhyaṁ vāmaṁ siddhisamākulam||37.27||
37.28 Svalpapuṇyaṁ bahukleśaṁ svapratītivivarjitam|
Mokṣavidyāvihīnaṁ ca vinayaṁ tyaja dūrataḥ||37.28||
37.29 Yasminkāle ca guruṇā nirvikalpaṁ prakāśitam|
Muktastenaiva kālena yantraṁ tiṣṭhati kevalam||37.29||
37.30 Mayaitatsrotasāṁ rūpamanuttarapadāddhruvāt|
Ārabhya vistareṇoktaṁ mālinīślokavārtike||37.30||
37.31 Jijñāsustata evedamavadhārayituṁ kṣamaḥ|
Vayaṁ tūktānuvacanamaphalaṁ nādriyāmahe||37.31||
37.32 Itthaṁ dadadanāyāsājjīvanmuktimahāphalam|
Yathepsitamahābhogadātṛtvena vyavasthitam||37.32||
37.33 Ṣaḍardhasāraṁ sacchāstramupādeyamidaṁ sphuṭam|
Ṣaṭtriṁśatā tattvabalena sūtā yadyapyanantā bhuvanāvalīyam|
Brahmāṇḍamatyantamanoharaṁ tu vaicitryavarjaṁ na hi ramyabhāvaḥ||37.33||
37.34 Bhūrādisaptapurapūrṇatame'pi tasminmanye dvitīyabhuvanaṁ bhavanaṁ sukhasya|
Kvānyatra citragatisūryaśaśāṅkaśobhirātrindivaprasarabhogavibhāgabhūṣā||37.34||
37.35 Tatrāpi ca tridivabhogamahārghavarṣadvīpāntarādadhikameva kumārikāhvam|
Yatrādharādharapadātparamaṁ śivāntamāroḍhumapyadhikṛtiḥ kṛtināmanarghā||37.35||
37.36 Prākkarmabhogipaśutocitabhogabhājā kiṁ janmanā nanu sukhaikapade'pi dhāmni|
Sarvo hi bhāvini paraṁ paritoṣameti sambhāvite na tu nimeṣiṇi vartamāne||37.36||
37.37 Kanyāhvaye'pi bhuvane'tra paraṁ mahīyāndeśaḥ sa yatra kila śāstravarāṇi cakṣuḥ|
Jātyandhasadmani na janma na ko'bhinindedbhinnāñjanāyitaravipramukhaprakāśe||37.37||
37.38 Niḥśeṣaśāstrasadanaṁ kila madhyadeśastasminnajāyata guṇābhyadhiko dvijanmā|
Ko'pyatrigupta iti nāmaniruktagotraḥ śāstrābdhicarvaṇakalodyadagastyagotraḥ||37.38||
37.39 Tamatha lalitādityo rājā nijaṁ puramānayatpraṇayarabhasātkaśmīrākhyaṁ himālayamūrdhagam|
Adhivasati yadgaurīkāntaḥ karairvijayādibhiryugapadakhilaṁ bhoge sāraṁ rasātparicarvitum||37.39||
37.40 Sthāne sthāne munibhirakhilaiścakrire yannivāsā yaccādhyāste pratipadamidaṁ sa svayaṁ candracūḍaḥ|
Tanmanye'haṁ samabhilaṣitāśeṣasiddherna siddhyai kaśmīrebhyaḥ paramatha puraṁ pūrṇavṛtterna tuṣṭyai||37.40||
37.41 Yatra svayaṁ śāradacandraśubhrā śrīśāradeti prathitā janeṣu|
Śāṇḍilyasevārasasuprasannā sarvaṁ janaṁ svairvibhavairyunakti||37.41||
37.42 Nāraṅgāruṇakānti pāṇḍuvikacadballāvadātacchavi prodbhinnāmalamātuluṅgakanakacchāyābhirāmaprabham|
Kerīkuntalakandalīpratikṛtiśyāmaprabhābhāsvaraṁ yasmiñchakticatuṣṭayojjvalamalaṁ madyaṁ mahābhairavam||37.42||
37.43 Trinayanamahākopajvālāvilīna iha sthito madanaviśikhavrāto madyacchalena vijṛmbhate|
Kathamitarathā rāgaṁ mohaṁ madaṁ madanajvaraṁ vidadhadaniśaṁ kāmātaṅkairvaśīkurute jagat||37.43||
37.44 Yatkāntānāṁ praṇayavacasi prauḍhimānaṁ vidhatte yannirvighnaṁ nidhuvanavidhau sādhvasaṁ sandhunoti|
Yasminviśvāḥ kalitarucayo devatāścakracaryastanmārdvīkaṁ sapadi tanute yatra bhogāpavargau||37.44||
37.45 Udyadgaurāṅkuravikasitaiḥ śyāmaraktaiḥ palāśairantargāḍhāruṇarucilasatkesarālīvicitraiḥ|
Ākīrṇā bhūḥ pratipadamasau yatra kāśmīrapuṣpaiḥ samyagdevītritayayajanodyānamāviṣkaroti||37.45||
37.46 Sarvo lokaḥ kaviratha budho yatra śūro'pi vāgmī candroddyotā masṛṇagatayaḥ pauranāryaśca yatra|
Yatrāṅgārojjvalavikasitānantasauṣumṇamārgagrastārkendurgaganavimalo yoginīnāṁ ca vargaḥ||37.46||
37.47 Śrīmatparaṁ pravaranāma puraṁ ca tatra yannirmame pravarasena iti kṣitīśaḥ|
Yaḥ svapratiṣṭhitamaheśvarapūjanānte vyomotpatannudasṛjatkila dhūpaghaṇṭām||37.47||
37.48 Āndolanoditamanoharavīranādaiḥ sā cāsya tatsucaritaṁ prathayāmbabhūva|
Sadvṛttasāragurutaijasamūrtayo hi tyaktā api prabhuguṇānadhikaṁ dhvananti||37.48||
37.49 Sampūrṇacandravimaladyutivīrakāntāgāḍhāṅgarāgaghanakuṅkumapiñjaraśrīḥ|
Proddhūtavetasalatāsitacāmaraughairājyābhiṣekamaniśaṁ dadatī smarasya||37.49||
37.50 Rodhaḥpratiṣṭhitamaheśvarasiddhaliṅgasvāyambhuvārcanavilepanagandhapuṣpaiḥ|
Āvarjyamānatanuvīcinimajjanaughavidhvastapāpmamunisiddhamanuṣyavandyā||37.50||
37.51 Bhogāpavargaparipūraṇakalpavallī bhogaikadānarasikāṁ surasiddhasindhum|
Nyakkurvatī harapinākakalāvatīrṇā yadbhūṣayatyavirataṁ taṭinī vitastā||37.51||
37.52 Tasminkuverapuracārisitāṁśumaulisāmmukhyadarśanavirūḍhapavitrabhāve|
Vaitastarodhasi nivāsamamuṣya cakre rājā dvijasya parikalpitabhūrisampat||37.52||
37.53 Tasyānvaye mahati ko'pi varāhaguptanāmā babhūva bhagavānsvayamantakāle|
Gīrvāṇasindhulaharīkalitāgramūrdhā yasyākarotparamanugrahamāgraheṇa||37.53||
37.54 Tasyātmajaścukhalaketi jane prasiddhaścandrāvadātadhiṣaṇo narasiṁhaguptaḥ|
Yaṁ sarvaśāstrarasamajjanaśubhracittaṁ māheśvarī paramalaṅkurute sma bhaktiḥ||37.54||
37.55 Tāruṇyasāgarataraṅgabharānapohya vairāgyapotamadhiruhya dṛḍhaṁ haṭhena|
Yo bhaktirohaṇamavāpya maheśacintāratnairalaṁ dalayati sma bhavāpadastāḥ||37.55||
37.56 Tasyātmajo'bhinavagupta iti prasiddhaḥ śrīcandracūḍacaraṇābjaparāgapūtaḥ|
Mātā vyayūyujadamuṁ kila bālya eva daivaṁ hi bhāviparikarmaṇi saṁskaroti||37.56||
37.57 Mātā paraṁ bandhuriti pravādaḥ sneho'tigāḍhīkurute hi pāśān|
Tanmūlabandhe galite kilāsya manye sthitā jīvata eva muktiḥ||37.57||
37.58 Pitrā sa śabdagahane kṛtasampraveśastarkārṇavormipṛṣatāmalapūtacittaḥ|
Sāhityasāndrarasabhogaparo maheśabhaktyā svayaṅgrahaṇadurmadayā gṛhītaḥ||37.58||
37.59 Sa tanmayībhūya na lokavartanīmajīgaṇatkāmapi kevalaṁ punaḥ|
Tadīyasambhogavivṛddhaye purā karoti dāsyaṁ guruveśmasu svayam||37.59||
37.60 Ānandasantatimahārṇavakarṇadhāraḥ saddaiśikairakavarātmajavāmanāthaḥ|
Śrīnāthasantatimahāmbaragharmakāntiḥ śrībhūtirājatanayaḥ svapitṛprasādaḥ||37.60||
37.61 Traiyambakaprasarasāgaraśāyisomānandātmajotpalajalakṣmaṇaguptanāthaḥ|
Turyākhyasantatimahodadhipūrṇacandraḥ śrīsaumataḥ sakalavitkila śambhunāthaḥ||37.61||
37.62 Śrīcandraśarmabhavabhaktivilāsayogānandābhinandaśivaśaktivicitranāthāḥ|
Anye'pi dharmaśivavāmanakodbhaṭaśrībhūteśabhāskaramukhapramukhā mahāntaḥ||37.62||
37.63 Ete sevārasaviracitānugrahāḥ śāstrasāraprauḍhādeśaprakaṭasubhagaṁ svādhikāraṁ kilāsmai|
Yat samprāduryadapi ca janānnaikṣatākṣetrabhūtānsvātmārāmastadayamaniśaṁ tattvasevāraso'bhūt||37.63||
37.64 So'nugrahītumatha śāmbhavabhaktibhājaṁ svaṁ bhrātaramakhilaśāstravimarśapūrṇam|
Yāvanmanaḥ praṇidadhāti manorathākhyaṁ tāvajjanaḥ katipayastamupāsasāda||37.64||
37.65 Śrīśaurisañjñatanayaḥ kila karṇanāmā yo yauvane viditaśāmbhavatattvasāraḥ|
Dehaṁ tyajanprathayati sma janasya satyaṁ yogacyutaṁ prati mahāmunikṛṣṇavākyam||37.65||
37.66 Tadbālamitramatha mantrisutaḥ prasiddhaḥ śrīmandra ityakhilasāraguṇābhirāmaḥ|
Lakṣmīsarasvati samaṁ yamalañcakāra sāpatnakaṁ tirayate subhagaprabhāvaḥ||37.66||
37.67 Anye pitṛvyatanayāḥ śivaśaktiśubhrāḥ kṣemotpalābhinavacakrakapadmaguptāḥ|
Ye sampadaṁ tṛṇamamaṁsata śambhusevāsampūritaṁ svahṛdayaṁ hṛdi bhāvayantaḥ||37.67||
37.68 Ṣaḍardhaśāstreṣu samastameva yenādhijagme vidhimaṇḍalādi|
Sa rāmagupto guruśambhuśāstrasevāvidhivyagrasamagramārgaḥ||37.68||
37.69 Anyo'pi kaścana janaḥ śivaśaktipātasampreraṇāparavaśasvakaśaktisārthaḥ|
Abhyarthanāvimukhabhāvamaśikṣitena tenāpyanugrahapadaḥ kṛta eṣa vargaḥ||37.69||
37.70 Ācāryamabhyarthayate sma gāḍhaṁ sampūrṇatantrādhigamāya samyak|
Jāyeta daivānugṛhītabuddheḥ sampatprabandhaikarasaiva sampat||37.70||
37.71 So'pyabhyupāgamadabhīpsitamasya yadvā svātodyameva hi ninartiṣato'vatīrṇam|
So'nugrahapravaṇa eva hi sadgurūṇāmājñāvaśena śubhasūtimahāṅkureṇa||37.71||
37.72 Vikṣiptabhāvaparihāramatho cikīrṣanmandraḥ svake puravare sthitimasya vavre|
Ābālagopamapi yatra maheśvarasya dāsyaṁ janaścarati pīṭhanivāsakalpe||37.72||
37.73 Tasyābhavatkila pitṛvyavadhūrvidhātrā yā nirmame galitasaṁsṛticitracintā|
Śītāṁśumaulicaraṇābjaparāgamātrabhūṣāvidhirvihitavatsalikocitākhyā||37.73||
37.74 Mūrtā kṣameva karuṇeva gṛhītadehā dhāreva vigrahavatī śubhaśīlatāyāḥ|
Vairāgyasāraparipākadaśeva pūrṇā tattvārtharatnarucirasthitirohaṇorvī||37.74||
37.75 Bhartāpi tasyāḥ śaśiśubhramaulerbhaktyā paraṁ pāvitacittavṛttiḥ|
Sa śaurirātteśvaramantribhāvastatyāja yo bhūpatimantribhāvam||37.75||
37.76 Tasya snuṣā karṇavadhūrvidhūtasaṁsāravṛttiḥ sutamekameva|
Yāsūta yogeśvaradattasañjñaṁ nāmānurūpasphuradarthatattvam||37.76||
37.77 Yāmagrage vayasi bhartṛviyogadīnāmanvagrahīttrinayanaḥ svayameva bhaktyā|
Bhāviprabhāvarabhaseṣu janeṣvanarthaḥ sārthaṁ samākṛṣati so'rthaparamparāṇām||37.77||
37.78 Bhaktyullasatpulakatāṁ sphuṭamaṅgabhūṣāṁ śrīśambhunāthanatimeva lalāṭikāṁ ca|
Śaivaśrutiṁ śravaṇabhūṣaṇamapyavāpya saubhāgyamabhyadhikamudvahati sma yāntaḥ||37.78||
37.79 Ambābhidhānā kila sā guruṁ taṁ svaṁ bhrātaraṁ śambhudṛśābhyapaśyat|
Bhāviprabhāvojjvalabhavyabuddhiḥ sato'vajānāti na bandhubuddhyā||37.79||
37.80 Bhrātā tadīyo'bhinavaśca nāmnā na kevalaṁ saccaritairapi svaiḥ|
Pītena vijñānarasena yasya tatraiva tṛṣṇā vavṛdhe nikāmam||37.80||
37.81 So'nyaśca śāmbhavamarīcicayapraṇaśyatsaṅkocahārdanalinīghaṭitojjvalaśrīḥ|
Taṁ lumpakaḥ paricacāra samudyameṣu sādhuḥ samāvahati hanta karāvalambam||37.81||
37.82 Itthaṁ gṛhe vatsalikāvitīrṇe sthitaḥ samādhāya matiṁ bahūni|
Pūrvaśrutānyākalayansvabuddhyā śāstrāṇi tebhyaḥ samavāpa sāram||37.82||
37.83 Sa tannibandhaṁ vidadhe mahārthaṁ yuktyāgamodīritatantratattvam|
Ālokamāsādya yadīyameṣa lokaḥ sukhaṁ sañcaritā kriyāsu||37.83||
37.84 Santo'nugṛhṇīta kṛtiṁ tadīyāṁ gṛhṇīta pūrvaṁ vidhireṣa tāvat|
Tadapi gṛhṇātu bhavanmatiṁ sā sadyo'nugṛhṇātu ca tattvadṛṣṭyā||37.84||
37.85 Idamabhinavaguptaprombhitaṁ śāstrasāraṁ śiva niśamaya tāvatsarvataḥśrotratantraḥ|
Tava kila nutireṣā sā hi tvadrūpacarcetyabhinavaparituṣṭo lokamātmīkuruṣva||37.85||